I. CẤU TẠO HOA SẦU RIÊNG:

Hoa sau rieng

II. TẠI SAO CẦN THỤ PHẤN BỔ SUNG CHO SẦU RIÊNG?

Mục đích thụ phấn bổ sung cho cây sầu riêng nhằm làm tăng khả năng đậu trái, giúp cây cho trái nhiều, mẫu trái đẹp và chất lượng ngon, năng suất cao.

– Hoa sầu riêng thường mọc thành từng chùm, tùy thuộc vào giống hoa sẽ có màu khác nhau như trắng ngà, trắng xanh,… mỗi chùm từ vài đến vài chục hoa, cuống hoa treo trên cành. Hoa thường có mùi thơm mạnh.

– Hoa sầu riêng thường nở rộ vào ban đêm, từ 18h đến 22h. Khi hoa nứt ra sẽ để lộ 5 đài hoa gắn liền với 5 cánh hoa có màu khá giống với thịt quả.

Sầu riêng ra hoa

Sầu riêng thuộc loài có hoa lưỡng tính, có nhị đực và nhụy cái trong cùng một hoa nhưng hoa rất ít khi tự thụ phấn bởi nhị đực và nhụy cái không nở cùng một lúc ( sự bất tương hợp). Đối với một số giống sầu riêng tỷ lệ đậu trái bằng thụ phấn tự nhiên thấp chỉ từ 0-20%, nhất là các cây mới cho trái 1-2 vụ đầu tiên. Chính vì vậy, nhà vườn cần tiến hành hỗ trợ thụ phấn chéo bổ sung (giao phấn) cho cây sầu riêng để đạt tỉ lệ đậu trái cao, mẫu trái đẹp.

III. CÁCH THỨC THỤ PHẤN CHÉO SẦU RIÊNG

– Thụ phấn chéo là quá trình di chuyển hạt phấn đã chín của hoa này rơi trên đầu nhụy của hoa kia. Tại đây hạt phấn mọc ra ống phấn, xuyên qua vòi nhụy để đến noãn, tiếp tục quá trình thụ tinh và hình thành quả.

– Trái sầu riêng bị méo mó, biến dạng, không đều hộc là do quá trình thụ phấn diễn ra không hoàn toàn.

Qua trinh thu phan
Quá trình thụ phấn hoa sầu riêng (hình minh họa)

Sầu riêng thường thụ phấn theo 3 cách:

1. Thụ phấn tự nhiên nhờ gió: tỷ lệ đậu trái thấp, trái không đều, méo mó, giảm đi giá trị thương phẩm của trái.

2. Thụ phấn nhờ côn trùng: do mùi hương thơm mạnh nên hoa sầu riêng dễ dàng thu hút các loài côn trùng như ong , bướm, muỗi, kiến,….tuy nhiên những loài này thường xuất hiện lúc hạt phấn chưa sẵn sàng. Những loài bướm đêm và dơi nhỏ mới là động vật thụ phấn quan trọng của hoa sầu riêng bởi chúng thường hoạt động đúng vào thời điểm hoa nở.

Chính nhờ các loài côn trùng mà nhiều loài cây được thụ phấn, tăng khả năng đậu quả.

3. Thụ phấn bổ sung:

Dung cụ: Chổi mềm, sợi mảnh như chổi nilon, chổi bông cỏ,…

Choi mem thu phan
Chổi mềm dùng để thụ phấn cho sầu riêng

Cách thực hiện: Nhị hoa sầu riêng sẽ bung phấn từ 18h-22h, trong thời gian này nhà vườn dùng chổi mềm quét lăn đều xung quanh các chùm hoa để phấn hoa dính đều vào các đầu nhụy, cần nhẹ nhàng trách làm tổn thương hay gãy vòi nhụy, hại bông. 

Thụ phấn sầu riêng

Theo nghiên cứu của Lim và Luders (1996) cho rằng khi thụ phấn chéo bổ sung khác giống, cây mẹ sẽ ảnh hưởng đến màu cơm, mùi hương, hình dạng và độ dài gai của trái, trong khi hạt phấn sẽ ảnh hưởng đến trọng lượng trái, kích thước trái, trọng lượng vỏ, tỷ lệ cơm trái, độ ngọt, số lượng hạt và trọng lượng hạt.

Lưu ý:

Sau khi quét phấn khoảng 8-10 cây, cần thay chổi mới do nhụy hoa có tiết ra dịch mật, làm phấn hoa dính chặt vào chổi, không dám vào các nhụy khác được

Thời điểm nở hoa trên cùng một cây từ 7-10 ngày, vì vậy trong cùng 1 cây chỉ nên thụ phấn bổ sung 4-5 ngày liên tục khi hoa nở rộ nhất. Những hoa nào không được thụ phấn sẽ rụng đi sau 7-10 ngày.

Pucka kính chúc quý bà con một vụ mùa bội thu!